جراحی موفق، نیمی از مسیر بهبودی است. پس از عمل، مفصل یا عضو جراحیشده مدتی بیحرکت میماند و همین باعث کاهش قدرت عضلات و خشکی مفصل میشود. توانبخشی، همان نیمه دوم مسیر است که عملکرد از دست رفته را بازمیگرداند.
پس از جراحیهای ارتوپدی مانند تعویض مفصل زانو و لگن، ترمیم رباطها، جراحی دیسک و ستون فقرات، جراحی شانه، و پس از جااندازی و ترمیم شکستگیها.
هر جراحی پروتکل زمانی خودش را دارد. بعضی حرکات باید از روزهای اول شروع شوند و بعضی دیگر تا هفتهها ممنوعاند. شروع زودهنگام یک حرکت میتواند به بافت در حال ترمیم آسیب بزند، و شروع دیرهنگام باعث خشکی مفصل و طولانی شدن دوره بهبودی میشود.
به همین دلیل در توانبخشی پس از جراحی، هماهنگی با جراح و رعایت دقیق دستورالعمل او اهمیت ویژهای دارد.
هدف، کنترل تورم، بازگرداندن تدریجی دامنه حرکت، تقویت عضلاتی که در دوره بیحرکتی ضعیف شدهاند، و بازگشت به فعالیت روزمره است.
بسته به نوع جراحی و مرحله بهبودی، ترکیبی از روشهای درمانی به کار میرود: درمان دستی، تمرینات درمانی، الکتروتراپی، لیزر، اولتراسونیک و نیدلینگ.
روند درمان مرحلهای است و با پیشرفت بهبودی، تمرینها تغییر میکنند.
برنامه توانبخشی پس از جراحی بر اساس دستور جراح و نسخه پزشک تنظیم میشود و فیزیوتراپیست در جلسه اول، وضعیت را بررسی و برنامه را با شرایط بیمار تطبیق میدهد.